Neem ook met het nieuwe erfenis- en schenkingsrecht je voorzorgen

Het is al lang een wens van ouders en grootouders om wat meer speelruimte te krijgen voor het plannen van hun erfenis. Vanaf 1 september 2018 is die speelruimte wettelijk geregeld.

Het oude erfrecht dateert uit de tijd van Napoleon. Niet echt geschikt voor nieuw samengestelde gezinnen of allerhande constructies voor samenwonen vandaag de dag. Het nieuwe erfrecht biedt meer vrijheid, is federaal geregeld, maar ook hier blijft je voorzorgen nemen wel belangrijk. Vooral als je bij leven al wat schenkingen hebt gedaan.

Wat is er veranderd?

Als je geen testament maakt, verandert er niets. Bij overlijden wordt je vermogen verdeeld volgens de bestaande wetgeving. Je kinderen erven een gelijk deel van je vermogen.

Als je er voor kiest om een testament te maken, dan hoef je alleen de helft van je nalatenschap te verdelen over de kinderen (in gelijke delen). Deze helft van je vermogen wordt de erfrechtelijke reserve genoemd.

Over de andere helft van je vermogen kan je vrij beschikken. Je kan dit toewijzen aan kleinkinderen, aan de partner met wie je samenwoont, aan je stiefkinderen, aan een goed doel…

Heb je geen kinderen, dan kan je je volledige nalatenschap naar eigen goeddunken verdelen. De wettelijke reserve voor je ouders is immers ook afgeschaft.

Opgelet: heb je tijdens je leven schenkingen gedaan aan je nakomelingen, dan worden deze bij het bepalen van de nalatenschap nog altijd opnieuw ingebracht. De waarde van alle schenkingen (roerende en onroerend goederen) wordt bepaald op het moment van overlijden én geïndexeerd vanaf het moment van schenken tot aan de dag van overlijden.

Deze inbreng kan bovendien niet langer in natura gebeuren, maar alleen nog in waarde. En dat is niet voor iedereen goed nieuws. Stel dat je je bedrijf hebt nagelaten aan je kinderen. Zij hebben dit bedrijf door de jaren heen flink laten groeien. Bij overlijden moeten ze echter een indexering betalen op de meerwaarde waar ze zelf voor gewerkt hebben. Datzelfde geldt voor een woonhuis dat je kinderen zelf gerenoveerd hebben. Ook kan in de loop der jaren een flink waardeverschil ontstaan tussen het ene kind dat cash geld heeft gekregen en het andere kind dat een appartement heeft gekregen.

Wie dat niet eerlijk vindt en vreest voor conflicten na overlijden, kan hiervoor een aparte familieovereenkomst afsluiten. Hiermee kan je het evenwicht van de verschillende schenkingen netjes proberen te regelen. Alleen kan dit slechts na het akkoord van alle betrokkenen. Dit soort familiale regelingen volgen wel een strikte procedure: vergaderingen onder toezicht van een notaris, het toezenden van de afspraken door de notaris, het verlijden van de definitieve overeenkomst vóór de notaris. Dit alles om de indruk te wekken dat niemand onder druk wordt gezet om te tekenen. Een echte erfovereenkomst is namelijk nog altijd verboden.

Meer weten? Contacteer ons